Société des Missions Africaines – Province de Hollande
 |
né le 26 août 1906 à Veghl dans le diocèse de s-Hertogenbosch, Hollande membre de la SMA le 28 juillet 1929 prêtre le 17 décembre 1932 décédé le 25 août 1855 |
1933-1945 Cadier en Keer, professeur décédé à Veghel, Hollande, le 25 août 1955, |
Le père Jan van den DONK (1906 – 1955)
A Veghel (Hollande), le 25 août 1955, retour à Dieu du père Jan van den Donk, à l’âge de 49 ans.
Jan van den Donk naquit à Veghem, dans le diocèse de Bois-le-Duc (Hollande), en 1906. Il fit ses études à Keer, Chanly et Hastings. Il réussit, grâce à une méthodique et constante application. Il fit le serment en 1929 et fut ordonné prêtre en décembre 1932.
Excellent sujet, mais faible au point de vue santé, le père van den Donk fut nommé professeur à Keer. Après treize ans de professorat, et sur son insistance, il est envoyé en Côte-de-l’Or. Il va travailler jusqu’en 1955 dans l’archidiocèse de Cape-Coast.
En avril 1955, bien fatigué, il revient en Hollande; il meurt à l’hôpital Saint-Joseph de Veghel.
Pater Jan van den DONK (1906 – 1955)
Afkomst.
Johannes van de Donk, zoon van Adrianus van de Donk en Johanna Maria Kerkhof, werd geboren te Veghel op 25 augustus 1906. In kringen van de S.M.A. staat hij bekend als Jenneke van de Donk. De familie woonde te Veghel in de Sluisstraat B 71. Een zus van hem is inge¬treden bij de Zus¬ters van Barmhar¬tig¬heid van Julie Postel te Boxmeer en heeft als Zr. Adriana haar vaders naam als kloos¬ternaam aangenomen. Zoon Marius van zijn broer stu¬deerde in Cadier en Keer, toen in 1950 Jenneke’s moeder stierf (en in Cadier en Keer een discussie ontstond of klein¬zoon Marius naar de begrafenis in Veghel mocht).
Een andere zus huwde J. v.d. Brand en woonde op Sluisweg 18, waar Jenneke, in latere jaren, op vakantie uit Afrika, zijn ‘thuis’ had.
Opleiding.
In 1920 ging Johannes van de Donk op 14-jarige leeftijd naar Cadier en Keer, waar hij volgens klasgenoten een speels, onstuimig en levenslustig student was. In 1927 ging hij naar Chanly, waar hij serieuzer en meer ingetogen werd, maar wel de fana¬tieke midvoor van weleer bleef. Op 28 juli 1929 werd hij lid van de Sociëteit en ging voor de studie van de theologie naar Hastings in Engeland. Zijn klas was de eerste, die de volledige vier jaar theologie in Engeland heeft gedaan. Tij¬dens het vierde jaar, op 17 december 1932, werd hij te Has¬tings door Mgr. Amigo priester gewijd.
Missionaris.
Na zijn wijding werd het niet Afrika, maar Cadier en Keer, waar hij zijn talenten in dienst van de missie mocht stellen.
Leraar klassieken werd zijn opdracht. Daarnaast heeft hij zijn muzikaal talent ook kunnen gebruiken ten dienste van de litur¬gie en van de studenten.
De oorlog weerhield hem om eerder naar de missie te kunnen vertrekken. Doch in 1946 was het zover: hoewel intussen reeds 40 jaar, vertrok hij op 22 april, met de eerste groep missio¬narissen van na de oorlog, naar de Goudkust. Hij werd benoemd voor de missie van Bibiani, een mijnstadje in het noorden van het vicariaat Cape Coast, bij pastoor Jan van den Broek. Hier moest hij zo snel mogelijk ingewerkt worden om als overste over te kunnen nemen: pater van den Broek was al sinds januari 1938 in Afrika en hoognodig aan vakantie toe. In juni 1947 vertrok pater van den Broek, inmiddels in zijn tiende ‘tropen-jaar’, op vakantie naar Europa. Pater van de Donk nam over als overste en kreeg als assistent een, reeds in 1942 gewijde, nieuwko¬mer: de eveneens uit Brabant afkomstige pater Kees Ligtvoet. Helaas was deze op medisch advies binnen een maand weer vertrokken en bleef pater van de Donk een jaar lang alleen voor de missiepost van Bibiani met haar buitensta¬ties.
Na terugkeer van pastoor Jan v.d. Broek volgde op 11 september 1948 de overplaatsing van Jan van de Donk van Bibiani naar Sehwi-Asafo. Twee jaar lang is hij belast geweest met deze missie en het uitgebreide dis¬trict.
In augustus 1950 vertrok hij uit Asafo, op weg naar Europa, waar hij in oktober aankwam voor een welverdiende vakantie. In april 1951 keerde hij naar Afrika terug en werd deze keer benoemd aan de kust: voor de oude missiestatie van Salt¬pond. Hij kreeg hier de pasgewijde inlandse priester Joe Adams als assistent voor het district.
In 1955 werd pater van de Donk ziek en kwam uiteindelijk terecht in het ziekenhuis te Takoradi. De dokters daar zagen het ernstig in. Mogelijk is dat ook met Jenneke besproken, want daar in het ziekenhuis schreef hij eigenhandig op een paar blaadjes van een notitieboekje:
« Takoradi Hospital. March, 1955.
Last wishes personal belongings in case of death from Father J. v.d. Donk to the Regional Superior, S.M.A., Winneba ».
Gestorven.
Op 24 april 1955 is hij ziek naar Nederland teruggevlogen. In het St. Franciscusziekenhuis te Rotterdam werd de ernstige en vergevorderde leveraandoening bevestigd. Er was niets meer aan te doen. De laatste drie weken heeft hij doorgebracht in het ziekenhuis te Veghel, zijn geboorteplaats en dus in de nabij¬heid van zijn familie.
Op zijn verjaardag, donderdag 25 augustus 1955, is pater Jan van de Donk in Veghel op 49-jarige leeftijd overle¬den. Daar is hij ook begra¬ven op 29 augustus 1955. Provinci¬aal Mondé, geassisteerd door de paters L. Moonen en J. Couen¬berg, zong de plechtige Requiemmis en verrichtte de absoute. Een lange stoet, waaronder een dertig¬tal priesters, begeleidde, met de rouwende familie, de overle¬dene naar het kerkhof.
In Afrika heeft pater Pot, als waarnemend Regionaal, na de dood van pater van de Donk, bij gelegenheid van het gouden pries¬terjubi¬leum te Amisano van pater M. Wouters, de paters Samuels en Benoit Evers, die Jenneke als pastoor opgevolgd was in Saltpond, even terzijde geroepen.
« Pater Pot deelde ons mede dat hij in ons bijzijn het testament van pater van de Donk wilde openen en voorle¬zen. Nadat dit gedaan was vroeg pater Pot mij om de zaken verder af te handelen en voor alles zorg te dragen » (brief B. Evers aan B. Gootzen 21.01.1956).
In de voornoemde wilsbeschikking, gemaakt in het ziekenhuis te Takoradi op blaadjes in een kladblok, schreef hij o.a.:
« Personal money which may be found in envelopes marked Personal or Private should be used partly for H. Masses, up to an amount of £ 25, the remaining should go to help carry the expenses of Marius v.d. Donk, presently study¬ing for the priesthood at Keer, Holland ».
Geheel volgens de aard van deze goede priester, die volgens de overtuiging van een collega ‘nooit iemand echt pijn gedaan heeft’, eindigde pater v.d. Donk zijn wilsbeschikking als volgt:
« I wish to thank the Regional Superior for his help and advice and must offer my apology for the trouble caused. I recommend myself in the prayers of all confreres.
J. v/d. Donk ».
Zijn bisschop Mgr. W. Th. Porter schreef op 1 september 1955 aan provinciaal Mondé:
« I lament his loss very deeply, for he was a model priest and an ideal missionary. »
Bronnen:
– Archief Nederl. Provincie S.M.A., Cadier en Keer.
– N. Douau: Biographies Missions Africaines 25.08.1955.
– J. van der Kooij in ‘Afrika Ontwaakt’ 1955, pg. 162.